Informacje dodatkowe

Publikacje

Mateusz Janiszewski

Mateusz Janiszewski (ur. 1975) – chirurg, pisarz, tłumacz. Jako lekarz pracował m.in. w Timorze Wschodnim i w Tybecie. Publikuje książki i opowiadania pod kilkoma pseudonimami, tłumaczy Williama S. Burroughsa. Za wydaną w 2014 roku książkę „Dom nad rzeką Loes” otrzymał Nagrodę im. Beaty Pawlak. W 2018 r. ukazała się „Ortodroma”, za którą w 2019 r. otrzymał Nagrodę Magellana w kategorii książka reportażowa. Niebawem „Ortodroma” ukaże się w języku francuskim nakładem wydawnictwa Noir sur Blanc.

 

Recenzje:

Lektura książki Janiszewskiego frustruje i niepokoi. Politycy okazują się jeszcze bardziej cyniczni, ideały z naszego świata często obłudne, a ci, którzy mieli nieść pomoc, taplają się w samozadowoleniu i kolonizują dobrocią. Nie ma pocieszenia. A do tego nic nie jest jednoznaczne. To nie tylko historia z doświadczonego przez terror Timoru Wschodniego, to uniwersalna opowieść o konfliktach i wojnach. Gorzka, może nawet zgorzkniała. Ale bardziej pouczająca niż kolejna romantyczna opowieść o pomaganiu, niejedna złudna analiza geopolityczna, łzawa opowieść o biedzie czy pisana przez współczesnych konkwistadorów podróż po odległych lądach. Szczególnie, że jest świetnie napisana. – Agnieszka Lichnerowicz

Nie dajcie się zwieść. To nie jest opowieść o odległej wyspie. To rzecz o zapomnianym piekle. Krąg po kręgu zejdziecie na jego dno, spotykając po drodze znajome demony: Biedę, Nieszczęście, Upodlenie, Gwałt, Mord, Politykę… Janiszewski pojechał do Timoru Wschodniego jako młody lekarz. Wrócił jako pisarz. Dojrzały pisarz.  – Dariusz Fedor, redaktor naczelny „Kontynentów”

Autor „Ortodromy” nie wstydzi się barokowego przepychu, lirycznych dygresji czy patosu („chwyta nas w swoje bezbrzeżne objęcia masa całej wody świata”). Talent i ambicje literackie Janiszewskiego są niepodważalne, choć – paradoksalnie – często najlepsze efekty osiąga tam, gdzie pisze prosto i surowo. – Grzegorz Wysocki, Polityka więcej…

Ortodroma nie jest oczywiście powieścią. Przy jej wspomnianej już hybrydyczności uderzyła mnie esencjonalność prozy Janiszewskiego, jego dążenie do stylistycznej i – że tak powiem – intelektualnej zwięzłości oraz precyzji. Ma się wrażenie, iż autor jest uczniem tych artystów, którym bliska była w literaturze „poetyka ściśniętego gardła”, zasady „wstydu uczuć” i „najmniej słów”. Efektem takiej powściągliwości jest rodzaj ukrytej energii, którą emanuje każde niemal zdanie Ortodromy. – fragment recenzji prof. dr. hab. Macieja Urbanowskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego

Tym, co zwraca uwagę w „Ortodromie” jest jej samotniczy rys – praktycznie brak tu ludzi. To opowieść, która koncentruje się wyłącznie na czystej, pierwotnej relacji „ja – natura”. Autor wyrusza więc z Buenos Aires, by poprzez opustoszałe i jednostajne połacie Patagonii dotrzeć do najdalej wysuniętego na południe punktu kontynentu i stamtąd – wzorem XX-wiecznych brytyjskich pionierów wypraw arktycznych – wyruszyć na spotkanie nieznanego. Janiszewski proponuje prozę bardzo poetycką, co bywa i wadą, i zaletą. Z jednej strony autor podejmuje spore ryzyko grania na najwyższych emocjach (to nie jest letnie pisanie!), w związku z czym ociera się też o egzaltację (cała ta „samczość”), z drugiej – świetnie posługuje się językowym skrótem i wieloznacznością. więcej…

Wywiady:

Żeby wyjechać na wolontariat, potrzebował tylko jednej zachęty – wizji ludzi, którym będzie mógł pomóc. Mateusz Janiszewski to nie tylko doskonały chirurg, to także podróżnik, publicysta i… wspaniały człowiek. – Dominika Węcławek po premierze książki „Dom nad rzeka Laos”. więcej…

Jest to oczywiście niekończący się proces. Teraz pojawiły się w nim nowe rzeczy, czyli taka myśl, zwłaszcza z tych ostatnich podróży, jak do tej codzienności wrócić. I nagle zaczynam sobie uświadamiać, że to nie przebicie się na drugą stronę jest jakimś wyzwaniem. Wyzwaniem jest, jak z tej drugiej strony wrócić do tego świata, codziennych zajęć, do jakiś trywialnych obowiązków lub mniej trywialnych oczywiście, ale jak to wszystko ze sobą zintegrować – mówi Mateusz Janiszewski w audycji Godzina Filozofów w TOK FM więcej…